De gemiddelde schermtijd van kinderen ligt in Nederland hoger dan de aanbevolen schermtijd per leeftijd volgens de richtlijnen. Dat is geen reden voor paniek, maar wel nuttig om te weten. Als je begrijpt wat gemiddeld is, kun je het gebruik van je eigen kind beter inschatten en bewustere keuzes maken. Op deze pagina zetten we de actuele cijfers per leeftijd op een rij, met de bronnen erbij, en leggen we uit hoe die cijfers zich verhouden tot wat experts adviseren.
Wat is de gemiddelde schermtijd van kinderen in Nederland?
Kinderen van 0 tot en met 6 jaar besteden volgens hun ouders gemiddeld ongeveer 126 minuten per dag aan digitale media. Dat blijkt uit het jaarlijkse Iene Miene Media-onderzoek van Netwerk Mediawijsheid. Ter vergelijking: in de jaren daarvoor lag dit gemiddelde lager, wat laat zien dat het mediagebruik onder jonge kinderen de laatste jaren schommelt en over het geheel genomen stevig op niveau blijft.
Belangrijk om te weten: een gemiddelde zegt iets over de groep, niet over jouw kind. Er is altijd een groep kinderen die ruim onder dit gemiddelde zit, en een groep die er ruim boven zit. Zo geeft ongeveer een derde van de ouders van jonge kinderen aan dat hun kind gemiddeld twee uur per dag filmpjes kijkt.
Gemiddelde schermtijd per leeftijd op een rij
De gemiddelde schermtijd verschilt sterk per leeftijdsfase. Op basis van Nederlands onderzoek ziet het beeld er ongeveer zo uit:
- 0 tot 2 jaar: gemiddeld rond het uur per dag aan schermen, terwijl de richtlijn voor deze groep juist geen schermtijd is. Meer hierover lees je in het artikel over schermtijd bij een baby van 0 tot 2 jaar.
- 3 tot 6 jaar: gemiddeld ongeveer anderhalf uur per dag, waar de richtlijn onder de vier jaar rond het half uur ligt.
- 7 tot 12 jaar: gemiddeld ongeveer 144 minuten per dag aan verschillende media, volgens de Monitor Mediagebruik 7-12 jaar van Netwerk Mediawijsheid.
- Tieners vanaf 12 jaar: hier loopt het gebruik verder op, mede door de smartphone en sociale media. Zie het artikel over schermtijd bij pubers vanaf 12 jaar.
De werkelijke schermtijd ligt waarschijnlijk nog iets hoger dan gemeten, omdat kinderen ook buitenshuis met schermen in aanraking komen, zoals op de opvang, op school of bij familie.
Jongeren van 12 tot 16 jaar: cijfers uit het HBSC-onderzoek
Voor tieners zijn de cijfers minder in uren en meer in gedrag uitgedrukt. Uit het HBSC-onderzoek van 2021 blijkt dat bijna 36 procent van de leerlingen in het voortgezet onderwijs zegt de hele dag door contact te hebben met vrienden en anderen via sociale media. In groep 8 van de basisschool is dat 18 procent. Ook geeft 39 procent van de scholieren in het voortgezet onderwijs aan door hun smartphonegebruik minder tijd aan huiswerk en leren te besteden. Uit het Peilstationsonderzoek Scholieren van 2023 blijkt daarnaast dat ruim 87 procent van de scholieren in het voortgezet onderwijs (bijna) dagelijks actief is op sociale media, tegenover ruim 84 procent in 2019.
Die cijfers zeggen iets anders dan een aantal uren: ze laten zien dat de telefoon voor tieners vooral een doorlopende lijn met vrienden is, en niet een activiteit met een duidelijk begin en einde. Dat verklaart ook waarom afspraken over een vast eindmoment bij pubers vaak beter werken dan afspraken over een maximum aantal uren.
Wat is het HBSC-onderzoek?
HBSC staat voor Health Behaviour in School-aged Children. Het is een grootschalig onderzoek naar de gezondheid en het welzijn van scholieren, dat eens in de vier jaar in meer dan veertig landen wordt uitgevoerd in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie. In Nederland wordt het uitgevoerd door de Universiteit Utrecht, het Trimbos-instituut en het Sociaal en Cultureel Planbureau. Naast onderwerpen als school, gezin en mentale gezondheid brengt HBSC ook het sociale mediagebruik en het gamegedrag van jongeren in kaart, inclusief problematisch gebruik. Het is daarmee, samen met het Peilstationsonderzoek Scholieren, de belangrijkste Nederlandse bron voor cijfers over schermgebruik bij tieners.
Verschillen tussen meisjes en jongens
De cijfers verschillen duidelijk per geslacht, maar niet in de richting die veel ouders verwachten. Meisjes zijn vaker de hele dag via sociale media in contact met anderen dan jongens: 41 procent tegenover 30 procent in het voortgezet onderwijs. Problematisch gebruik van sociale media komt bij meisjes ongeveer twee keer zo vaak voor als bij jongens. Bij gamen ligt het omgekeerd: jongens gamen vaker dagelijks en problematisch gamen komt bij hen ruim twee keer zo vaak voor. Het is dus minder een vraag van hoeveel schermtijd, en meer van welk soort schermgebruik de meeste tijd en aandacht opeist.
Neemt de schermtijd toe?
Over de jaren heen is de lijn opwaarts, al verschillen de exacte cijfers per onderzoek en per meetjaar. Dagelijks gebruik van sociale media en dagelijks gamen zijn in de metingen van 2023 toegenomen ten opzichte van 2015 en 2019. Bij jonge kinderen schommelt het gemiddelde tussen de metingen, deels omdat onderzoeken verschillend meten: sommige tellen alleen beeldschermen, andere ook audio zoals luisterboeken en muziek. Let daar op wanneer je cijfers vergelijkt. Voor jouw gezin is de trend interessanter dan het exacte getal: neemt de schermtijd bij jullie thuis toe, en waar gaat die tijd vanaf?
Waarom ligt de gemiddelde schermtijd hoger dan de richtlijn?
De gemiddelde schermtijd ligt hoger dan de richtlijn omdat schermen een vast onderdeel van het dagelijks leven zijn geworden. De World Health Organization (WHO) adviseert geen schermtijd voor kinderen onder de twee jaar en maximaal ongeveer een uur per dag voor kinderen tot vijf jaar. In de praktijk zit de jongste groep daar dus al boven.
Dat komt zelden door onwil. Vaak spelen praktische redenen mee: een druk moment thuis, werk in combinatie met het huishouden, of een lange reis. Onderzoekers wijzen er ook op dat gezinnen steeds meer apparaten in huis hebben. Ongeveer een op de vijf jonge kinderen gebruikt regelmatig vier of meer digitale apparaten, wat het lastiger maakt om overzicht te houden. Wil je stap voor stap minder schermtijd zonder dagelijkse ruzie, lees dan schermtijd verminderen zonder dagelijkse strijd.
Wat betekenen deze cijfers voor jouw gezin?
De cijfers zijn een kompas, geen rapportcijfer. Zit je kind rond of onder het gemiddelde en blijft er genoeg ruimte over voor slapen, bewegen, buitenspelen en samen zijn, dan is er meestal weinig reden tot zorg. Let vooral op de balans en op wat de schermtijd vervangt. Deze vragen helpen daarbij:
- Gaat schermtijd ten koste van slaap, buitenspelen of samen eten?
- Wat kijkt of speelt je kind, en hoe voelt het zich daarna?
- Zijn er vaste momenten, of wordt om een scherm gevraagd zodra er verveling is?
Wil je begrijpen wat schermgebruik met de ontwikkeling doet, dan legt wat doet schermtijd met kinderen de invloed op slaap, ogen en concentratie genuanceerd uit.
Wetenschappelijke onderbouwing
De cijfers op deze pagina komen uit het Iene Miene Media-onderzoek en de Monitor Mediagebruik 7-12 jaar van Netwerk Mediawijsheid, uit het HBSC-onderzoek 2021 van de Universiteit Utrecht, het Trimbos-instituut en het Sociaal en Cultureel Planbureau, en uit het Peilstationsonderzoek Scholieren 2023 van het Trimbos-instituut, samengevat door het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). De richtlijnen zijn afkomstig van de World Health Organization (WHO), de American Academy of Pediatrics (AAP) en de Richtlijn Gezond Schermgebruik voor Opvoeders. De inhoud van Kinderschermtijd.nl is ontwikkeld op basis van wetenschappelijke literatuur, internationale richtlijnen en inzichten van WHO, NJi, AAP, Richtlijn Gezond Schermgebruik, Mediawijsheid en Oogfonds. Een volledig overzicht van de richtlijnen per leeftijd vind je in onze complete gids over aanbevolen schermtijd per leeftijd.
Wil je gerichte begeleiding per leeftijdsfase, bekijk dan alle Kinderschermtijd videotrainingen.
Veelgestelde vragen over gemiddelde schermtijd
Wat is de gemiddelde schermtijd van een kind per dag?
Kinderen van 0 tot en met 6 jaar besteden gemiddeld ongeveer 126 minuten per dag aan digitale media, volgens het Iene Miene Media-onderzoek. Bij kinderen van 7 tot 12 jaar ligt dit rond de 144 minuten per dag. Deze gemiddelden liggen hoger dan de officiële richtlijnen adviseren.
Hoeveel zitten jongeren op hun telefoon?
Ruim 87 procent van de scholieren in het voortgezet onderwijs is (bijna) dagelijks actief op sociale media, en bijna 36 procent heeft daar de hele dag door contact via. Voor tieners is de telefoon dus vooral een doorlopende lijn met vrienden.
Wat is het HBSC-onderzoek?
HBSC staat voor Health Behaviour in School-aged Children: een internationaal onderzoek naar gezondheid en welzijn van scholieren, elke vier jaar in ruim veertig landen, in Nederland uitgevoerd door de Universiteit Utrecht, het Trimbos-instituut en het SCP.
Zijn er verschillen tussen meisjes en jongens?
Ja. Meisjes zijn vaker de hele dag via sociale media in contact en problematisch socialemediagebruik komt bij hen vaker voor. Jongens gamen vaker dagelijks en problematisch gamen komt bij hen vaker voor.
Hoeveel schermtijd is normaal voor een peuter?
In de praktijk zitten peuters van 3 tot 6 jaar gemiddeld rond de anderhalf uur per dag achter een scherm. De richtlijn voor kinderen van 2 tot 4 jaar is echter beperkter, namelijk maximaal ongeveer 30 minuten per dag. Gemiddeld en aanbevolen zijn dus niet hetzelfde.
Is het erg als mijn kind boven het gemiddelde zit?
Niet automatisch. Een gemiddelde zegt iets over de groep, niet over jouw kind. Belangrijker dan het exacte aantal minuten is of er genoeg ruimte overblijft voor slaap, beweging, buitenspelen en samen zijn.
Waar komen deze cijfers vandaan?
De cijfers komen uit het Iene Miene Media-onderzoek en de Monitor Mediagebruik 7-12 jaar van Netwerk Mediawijsheid, uit HBSC 2021 en uit het Peilstationsonderzoek Scholieren 2023 van het Trimbos-instituut, samengevat door het Nederlands Jeugdinstituut. De richtlijnen zijn gebaseerd op WHO en AAP.